السيد الخوئي
567
توضيح المسائل ( فارسي )
وصعت دارد كه پس از پياده شده مىتواند نماز را رو به قبله بجا آورد ، در اين صورت نماز خواندن در هواپيما صحيح نيست واگر وقت نماز تنگ شده باشد وتا موقع پياده شدن وقت آن تمام مىشود واجب است نماز را در هواپيما به آن طرفي كه علم دارد قبله در آن طرف باشد بجا آورد واگر علم نداشته باشد به هر طرفي كه گمان دارد قبله باشد نماز را بخواند واگر گمان هم نداشته باشد ، مىتواند به هر طرفي كه بخواهد نماز را بخواند اگر چه احتياط مستحب آنست كه در چنين حال به چهار طرف نماز بخواند واگر أصلا متمكن از خواندن نماز در هوا به سوى قبله نمىباشد ، اين شرط از أو ساقط است . ( مسأله 55 ) اگر كسى هواپيمائى سوار شود كه سرعت حركت آن يك برابر سرعت حركت زمين بوده باشد مانند سفينههاى فضائى واز طرف شرق بسوى غرب حركت كند ومدتي بدور زمين بگردد ، احتياط واجب آنست كه در هر بيست وچهار ساعت نمازهاى پنجگانه خود را بجا آورد واما گرفتن روزه ظاهر اين است كه واجب نباشد چون اگر مسافرت در شب شروع شده باشد ، واضح است كه شب روزه ندارد واگر در روز شروع شده است ، دليلي بر وجوب گرفتن روزه در چنين فرضى نداريم ، واگر سرعت حركت هواپيما دو برابر سرعت حركت زمين بوده باشد ، يعنى در هر دوازده ساعت يك بار دور زمين مىگردد ، در فرض اين كه از شرق به غرب حركت مىكند ، آيا واجب است در اين صورت نماز صبح را موقع فجر وظهر وعصر را موقع زوال ومغرب وعشاء را موقع غروب بجا آورد ويا در هر بيست وچهار ساعت نمازها را بخواند ؟ دو صورت دارد ولى احتياط واجب است بلكه ظاهر آنست كه نمازها را بايد در موقع خود يعنى وقت فجر وزوال وغرب بجا آورد . واگر سرعت حركت هواپيما خيلى زياد بوده باشد به حدى كه در هر سه ساعت يا كمتر از آن يك بار دور زمين مىگردد ، در اين صورت مشكل است كه گفته شود واجب است نمازها را در موقع فجر وزوال وغرب بجا آورد بلكه احتياط واجب آنست كه در هر بيست وچهار ساعت نمازها را بجا آورد واز اينجا حكم حركت هواپيما از غرب به سوى شرق نيز معلوم مىگردد ودر صورتي كه حركت أو يك برابر ويا كمتر از يك برابر حركت زمين بوده در اين صورت واجب است نمازها را در موقع فجر وزوال ومغرب بجا آورد واگر سرعت هواپيما خيلى بيشتر از حركت زمين بوده باشد به حدى كه در هر سه ساعت يا كمتر از آن يك بار دور زمين مىگردد حكم آن نيز از گذشته معلوم گرديد كه بايد